Monthly Archives: Ιουλίου 2011

Έργα μισθωτών και βάσεις δεδομένων

Standard

«Ποια είναι τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται από τον νόμο σ’ έναν μισθωτό, ο οποίος σε εκτέλεση της σύμβασης εργασίας του δημιουργεί μια βάση δεδομένων»;

Βάσεις δεδομένων- άρθρο 2 παρ. 2α του Ν. 2121/1993, άρθρο 3 παρ.1 Οδηγίας 96/9

Καταρχάς, οι βάσεις δεδομένων (base de données, data base) ως συλλογικά έργα προστατεύονται από το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτήσιας (άρθρο 2 παρ.2α του Ν. 2121/1993 και σε ευρωπαικό επίπεδο άρθρο 3 παρ.1 Οδηγίας 96/9) εφόσον ο τρόπος επιλογής ή διευθέτησης του υλικού που αυτές περιλαμβάνουν -και όχι το υλικό αυτό καθεαυτό- παρουσιάζουν κάποιο βαθμό πρωτοτυπίας.

Αντικείμενο λοιπόν προστασίας είναι η βάση δεδομένων αυτή καθεαυτή, σαν σύνολο και όχι τα επιμέρους στοιχεία που απαρτίζουν το περιεχόμενο της.

Για τον λόγο αυτό άλλωστε ο δημιουργός της, απολαμβάνει ένα sui generis δικαίωμα επί αυτής και υποχρεούται να λάβει την συναίνεση των δημιουργών των επιμέρους στοιχείων που περιλαμβάνονται στην βάση δεδομένων εφόσον αυτά εμφανίζουν πρωτοτυπία.

Στην έννοια της βάσης δεδομένων υπάγονται τόσο οι ηλεκτρονικές (ψηφιακές) όσο και οι μη ηλεκτρονικές (παραδοσιακές) βάσεις δεδομένων και μπορούν να περιλαμβάνουν κάθε συλλογή έργων λογοτεχνικών, μουσικών, φωτογραφικών ή και άλλο υλικό όπως κείμενα, ήχους, εικόνες, αριθμούς κτλ. Για παράδειγμα τα CD-ROM και τα CD αποτελούν ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων.

Υποκείμενο του δικαιώματος προστασίας και εξαρτημένη σχέση εργασίας (άρθρο 6, άρθρο 8 και άρθρο 45α του Ν.2121/1993)

Δημιουργός μιας πρωτότυπης βάσης δεδομένων θεωρείται πρωτογενώς το φυσικό πρόσωπο, το οποίο ανέλαβε και ολοκλήρωσε την επιλογή και την διευθέτηση του περιεχομένου της βάσης.

Ωστόσο, στην περίπτωση που η βάση δεδομένων δημιουργήθηκε από μισθωτό στα πλαίσια σύμβασης εργασίας τότε -εκτός εάν υπάρχει διαφορετική συμφωνία- μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στον εργοδότη -ο οποίος καθίσταται δευτερογενής δικαιούχος- οι εξουσίες εκείνες από το περιουσιακό δικαίωμα που είναι αναγκαίες για την εκπλήρωση του σκοπού της σύμβασης.

Θεμελιώνεται δηλαδή τεκμήριο υπέρ του εργοδότη.

Περαιτέρω, στην περίπτωση που η βάση δεδομένων δημιουργήθηκε από απασχολούμενους με οποιαδήποτε σχέση εργασίας στο δημόσιο ή σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου σε εκτέλεση του υπηρεσιακού τους καθήκοντος, τότε ο νόμος προβλέπει -εκτός εάν υπάρχει διαφορετική συμφωνία- την αυτοδίκαιη μεταβίβαση του συνόλου του περιουσιακού δικαιώματος στον εργόδοτη.

Τέλος, πέρα από την προστασία με το δικαίωμα του δημιουργού αναγνωρίζεται και το δικαίωμα ειδικής φύσεως του κατασκευαστή βάσης δεδομένων (45α του Ν.2121/1993) το οποίο έχει ιδιαιτέρως σημασία στην περίπτωση που η ιδιότητα του δημιουργού και του κατασκευαστή δεν συμπίπτει στο ίδιο πρόσωπο.

Υπηρεσιακές, εξαρτημένες και ελεύθερες εφευρέσεις (άρθρο 6 παρ. 4 εως 7 του Ν. 1733/1987)

Στην περίπτωση τώρα μιας εφεύρεσης και όχι ενός πνευματικού δημιουργήματος (όπως εκ του νόμου θεωρούνται οι βάσεις δεδομένων) τότε εφαρμογή έχει ο Ν. 1733/1987 ο οποίος διακρίνει ανάμεσα στις ελεύθερες, τις υπηρεσιακές και τις εξαρτημένες εφευρέσεις ενός εργαζόμενου.

Ειδικότερα:

α) στην περίπτωση που ο εργαζόμενος επινοεί μια εφεύρεση εκτός του πλαισίου της σύμβασης εργασίας του τότε είναι εξ ολοκλήρου δικαιούχος αυτής (ελεύθερες εφευρέσεις)

β) στην περίπτωση που ο εργαζόμενος επινοεί μια εφεύρεση κατά την διάρκεια της εργασιακής σχέσης σε εκπλήρωση σχετικής υποχρέωσης που έχει αναλάβει τότε αυτή ανήκει εξ’ ολοκλήρου στον εργοδότη. Ωστόσο, το «ηθικό» δικαίωμα του εργαζόμενου διαφυλάσσεται καθώς αναγράφεται στο όνομα του στην αίτηση χορήγησης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. (υπηρεσιακή εφεύρεση)

γ) Τέλος στην περίπτωση που ο εργαζόμενος επινοεί μια εφεύρεση κατά την διάρκεια της εργασιακής του σχέσης, χωρίς όμως να έχει λάβει τέτοια εντολή και χρησιμοποιώντας υλικά, μέσα και πληροφορίες της επιχείρησης τότε αυτή ανήκει κατά 60% στον εργαζόμενο και κατά 40% στον εργοδότη. (εξαρτημένη εφεύρεση)

Και για το τέλος μια διαπίστωση.

Έτσι είμαστε εμείς οι δικηγόροι, αναπτύσουμε τα επιχειρήματα μας και τους δικανικούς συλλογισμούς μας όχι μόνο στις αίθουσες των δικαστηρίων άλλα όπου και όταν μας δοθεί βήμα γι’ αυτό. Μένει σε σας η διακριτική ευχέρεια να μας ακούτε ή να μας διαβάζετε σε ανάλογα blogs…

Like this on Facebook