Monthly Archives: Οκτώβριος 2011

Ανθρωπινα γονίδια και διπλώματα ευρεσιτεχνίας

Standard

Ολόκληρη η βιομηχανία βιοτεχνολογίας, οργανώσεις ασθενών, «συνασπισμός» γυναικείων συλλόγων υγείας, γενετιστών και επιστημονικών ενώσεων παρακολουθούν «στενά» τις εξελίξεις της υπόθεσης των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που έχουν χορηγηθεί στα ανθρώπινα γονίδια που εμπλέκονται στην ανάπτυξη καρκίνου, BRCA1 και BRCA2.

Μια πολύκροτη υπόθεση, η έκβαση της οποίας έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία εκατομμυρίων γυναικών που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο του καρκίνου του μαστού καθώς και στην μελλοντική κατεύθυνση της βιοΐατρικής έρευνας  και στην εν γένει βιομηχανία της βιοτεχνολογίας.

Διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε ανθρώπινα γονίδια

Μπορεί να χορηγηθεί δίπλωμα ευρεσιτεχνίας – εφόσον αυτό χορηγείται μόνο για επινοήματα νέα, με εφευρετική δραστηριότητα και επιδεκτικά βιομηχανικής εφαρμογής- σε ανθρώπινα γονίδια;

Παρά την ως άνω γενική αρχή διπλώματα ευρεσιτεχνίας φαίνεται να κατέχουν η αμερικάνικη εταιρεία Myriad Genetics σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Utah για τα ανθρώπινα γονίδια BRCA1 και BRCA2, τα οποία ευθύνονται για την πλειονότητα των περιστατικών κληρονομικού καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών.

Όπως δηλώνει η αμερικάνικη εταιρεία τα διπλώματα αυτά χορηγήθηκαν για την μέθοδο απομόνωσης των γονιδίων αλλά  για την φυσιολογική μορφή και τις μεταλλαγές τους, οι οποίες υποδηλώνουν προδιάθεση για την εμφάνιση καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών.

Μάλιστα η Myriad Genetics, χάριν των εν λόγω διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, έχει επιβάλλει από τα τέλη του 1990 απαγόρευση, χωρίς προηγούμενη άδειας χρήσης, οποιασδήποτε ερευνητικής δραστηριότητας πάνω στα γονίδια αυτά.

Συνέπεια των παραπάνω είναι ότι για οποιαδήποτε διαγνωστική εξέταση, οι Αμερικανίδες γυναίκες ή και τα ασφαλιστικά τους ταμεία, χρεώνονται έως και 2.000 δολάρια προκειμένου να μάθουν εάν είναι θετικές στις μεταλλαγμένες μορφές των γονιδίων, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού και καρκίνου των ωοθηκών.

Μπορούν όμως να χορηγούνται διπλώματα ευρεσιτεχνίας για «προφανείς» ανακαλύψεις;

 

Read the rest of this entry

Ελευθερία της τέχνης, σάτιρα και δικαίωμα στην προσωπικότητα

Standard

 

«Με το  Μ…πενάκι των γελοιογράφων»

Με αυτόν τον τίτλο πραγματοποιήθηκε -από τις 24 Σεπτεμβρίου έως και τις 2 Οκτωβρίου 2011- έκθεση γελοιογραφίας  στο Μουσείο Μπενάκη σε συνεργασία με την Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων και με την συμμετοχή 24 Ελλήνων δημιουργών. Στην έκθεση αυτή παρουσιάσθηκαν οι τελευταίες δημιουργίες Ελλήνων γελοιογράφων, οι οποίες είχαν σαν θέμα, τους χαλεπούς καιρούς που περνάμε, την οικονομική κρίση και φυσικά την σάτιρα προσώπων της επικαιρότητας.

Στόχος του καλλιτεχνικού αυτού γεγονότος ήταν η άσκηση δριμείας κριτικής στην πολιτική επικαιρότητα καθώς και η διακωμώδηση -μεγαλοποιώντας κυρίως τα ελαττώματά τους- διαφόρων δημοσίων προσώπων.

Καθώς όμως η ανθρώπινη φύση δύσκολα μπορεί να δεχθεί την κριτική, η σάτιρα, η χρήση παραποιημένων εικόνων και η αναφορά δυσμενών χαρακτηρισμών είναι πιθανόν να προσβάλουν ή και να θίξουν την προσωπικότητα των φυσικών προσώπων που θέλουν να διακωμωδήσουν.

Πότε λοιπόν η δημιουργία ενός «σατιρικού ήρωα» θα μπορούσε να προσβάλει την προσωπικότητα ενός υπαρκτού φυσικού προσώπου;

Ας υποθέσουμε ότι ένας καλλιτέχνης δημιουργεί έναν πρωτότυπο ήρωα, υπό την μορφή γελοιογραφίας, του οποίου η απεικόνιση παραπέμπει σε κάποιο πολύ γνωστό πρόσωπο της επικαιρότητας, παραδείγματος χάριν σε κάποιο πρόσωπο της πολιτικής. Ας υποθέσουμε επίσης ότι ο ήρωας αυτός συμμετέχει σε διάφορες γκάφες ή αναμειγνύεται σε διαφόρων ειδών σκάνδαλα…

Χάριν της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας της τέχνης, συνταγματικώς κατοχυρωμένα δικαιώματα (άρθρο 14 και άρθρο 16 παρ. 1 του Συντάγματος)  και εχέγγυα για την πνευματική δημιουργία, κάθε καλλιτέχνης μπορεί ελεύθερα να δημιουργήσει έναν ήρωα όπως ακριβώς τον έχει «οραματιστεί» με τα χαρακτηριστικά και τις ικανότητες που αυτός θέλει να του προσδώσει.

Μπορεί όμως να «δανειστεί» ανενόχλητος την εξωτερική εικόνα και τα φυσικά χαρακτηριστικά ενός υπαρκτού φυσικού προσώπου προκειμένου να δώσει «σάρκα και οστά» στον φανταστικό ήρωα του; Πότε μια τέτοια περίπτωση θα μπορούσε να «προσβάλει» εκφάνσεις της προσωπικότητας τρίτων ατόμων;

Read the rest of this entry

«Οι πειρατές της οθόνης»

Standard

«Έλεγξε τα email σου και μέχρι να έρθει η πίτσα, θα έχει «κατέβει» και η ταινία… Ποια από τις δύο τελικά προτιμάς; Tην ρομαντική κομεντί ή το αστυνομικό θριλέρ»;

Ένας όχι και τόσο πρωτότυπος διάλογος που σίγουρα, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε ακούσει να επαναλαμβάνεται αρκετές φορές…

Και ενώ η ανταλλαγή και η διακίνηση των οπτικοακουστικών έργων παραμένει παράνομη και απαγορεύεται ρητά από τον νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας (άρθρο 66 παρ. 2, εδάφιο γ του Ν.2121/1993) πολλές είναι οι φωνές των υποστηρικτών της ελεύθερης διακίνησης των ταινιών, της μουσικής, των βιβλίων και γενικότερα των έργων τέχνης μέσω του διαδικτύου.

«Τα εισιτήρια για τον κινηματογράφο είναι εξωφρενικά υψηλά… Να κατεβάσουν οι εταιρείες παραγωγής τις τιμές για να πηγαίνουμε συχνότερα…»

«Η τέχνη και ο πολιτισμός πρέπει να διακινούνται ελεύθερα… Πρόκειται για αγαθά που πρέπει να είναι διαθέσιμα σε όλους προκειμένου για την πνευματική και ψυχική ανάταση του καθενός…»

Η άποψη της κοινής γνώμης στην χώρα μας, αλλά και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, έχει διαμορφωθεί. Απαιτεί την ελεύθερη πρόσβαση στα οπτικοακουστικά έργα και στα εν γένει προϊόντα της διάνοιας.

Ήταν λοιπόν αναμενόμενο η πρώτη ποινική δίωξη που ασκήθηκε, πριν από ένα περίπου έτος, για παράβαση του νόμου περί πνευματικής ιδιοκτησίας σε βαθμό κακουργήματος, κατά των διαχειριστών της ιστοσελιδας www.greek-fun.com, για την παράνομη λειτουργία ιστότοπου και την διάθεση πειρατικών αντιγράφων ταινιών, dvd, ηλεκτρονικών παιχνιδιών και μουσικών κομματιών να προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων σε μεγάλη μερίδα νέων κυρίως ανθρώπων, χρηστών του διαδικτύου και μια κάποια ανακούφιση και ελπίδα σε καλλιτέχνες και παραγωγούς για την αποτελεσματικότερη διαφύλαξη των ηθικών αλλά κυρίως των περιουσιακών τους δικαιωμάτων. Read the rest of this entry

Εμπορικό σήμα, σύμβολα και συμβολισμοί

Standard

Απαγορευμένο το σφυροδρέπανο ως εμπορικό σήμα ρούχων

Σίγουρα στην ευρύτερη λαϊκή συνείδηση το κλασσικό σύμβολο της αριστεράς, το σφυροδρέπανο με το αστέρι πάνω από αυτό, αντιπροσωπεύει την ενότητα αγροτών και εργατών μέσα στην τάξη του προλεταριάτου και αποτελεί σημαντικό σύμβολο και έμβλημα της ταξικής πάλης ενάντια στην bourgeoisie προκειμένου για την ικανοποίηση βασικών αστικοδημοκρατικών αιτημάτων.

Ωστόσο, το σύμβολο αυτό εξαιτίας κυρίως της πρόσφατης ιστορίας της πρώην ΕΣΣΔ, του σταδιακού εκφυλισμού του πολιτικού της συστήματος και της δημιουργίας ενός εκμεταλλευτικού συστήματος στο όνομα της εργατικής τάξης εκλαμβάνεται σήμερα από πολλούς λαούς σαν ένα σύμβολο αυταρχισμού.

Το σφυροδρέπανο λοιπόν εμφανίζεται σαν ένα «λογότυπο» με διττό σημειολογικό περιεχόμενο, το οποίο μπορεί να προκαλέσει συνειρμούς τόσο θετικούς όσο και αρνητικούς.

Ενόψει των ανωτέρω, ενδιαφέρον έχει να δούμε τι συνέβη όταν στις 22-12-2006 η εταιρεία με την επωνυμία “Couture Tech Ltd”, η οποία ανήκει σε Ρώσο σχεδιαστή ρούχων, υπέβαλε αίτηση στο «Γραφείο Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς» (στο εξής ΓΕΕΑ) για την καταχώρηση ως εγκεκριμένου για την ευρωπαϊκή αγορά σήματος των ρούχων της, ενός εμβλήματος της πρώην ΕΣΣΔ το οποίο είχε σε περίοπτη θέση ένα σφυροδρέπανο.

Ειδικότερα, το εν λόγω εμπορικό σήμα  περιοριζόταν απλώς, όπως φαίνεται και στην απεικόνισή του, στην επανάληψη του εμβλήματος της πρώην ΕΣΣΔ και δεν περιελάμβανε πρόσθετα στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν ή να μετατρέψουν το σημειολογικό περιεχόμενο του συμβόλου αυτού.

Αυτή άλλωστε ήταν και η αιτία (το ιδιαίτερο σημειολογικό περιεχόμενο του συμβόλου) που με την από 27-08-2008 απόφαση του ΓΕΕΑ, η εν λόγω αίτηση απορρίφθηκε με το αιτιολογικό ότι «το σήμα του οποίου ζητήθηκε η καταχώρηση αντίκειται στη δημόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη κατά την έννοια του άρθρου 7 παρ. 1στ΄ σε συνδυασμό με το άρθρο 7 παρ.2 του ως υπ’ αρ. 40/94 κανονισμού της ΕΚ όπως αυτός ισχύει τροποποιημένος με τον νεότερο 207/2009 κανονισμό της ΕΚ, για το κοινοτικό σήμα». 

Ωστόσο, η “Couture Tech Ltd” παρά την απορριπτική αυτή απόφαση, συνέχισε να ενδιαφέρεται για την καταχώρηση του σφυροδρέπανου ως εμπορικού σήματος, προκειμένου για την εμπορία ειδών ένδυσης. Read the rest of this entry